အရွင္-သနားေနသေလာ-မူးေနသေလာ

သူသည္ ကၽြန္ေတာ့့္အတြက္ တစ္ပြင့္တည္းေသာ စကားေျပာတတ္သည့္ ပန္းကေလး ျဖစ္ပါသည္။ နွင္းခဲ နွင္းဆိုင္ တို႔ကဲ့သို႔ ျဖဴလႊေနေသာ ပြင့္ဖတ္မ်ား ျဖင့္ ဖြဲ႕တည္ထားသည္။ စိမ္းျမေသာ ရြက္ၾကမ္းတို႔ျဖင့္ ျခံရံ၍ ပ်ား၊လိပ္ျပာတို႔ ဝတ္ရည္ကူးရန္ ဆြဲေဆာင္ ေနဟန္ ရွိသည္။ သို႔ေသာ္ ကၽြန္ေတာ္ ကိုယ္၌က ယိမ္းထိုး လႈပ္ရွားေနပါသည္။

မိတ္ေဆြ ။ ေဒါင္ခ်ာဆိုင္း ေနေအာင္ အရက္ေသာက္ဖူးပါသလား။ ဒါမွမဟုတ္ ေတြေဝ ေပါ့ပါးေနေအာင္ ဘိန္း သံုးဖူးပါသလား။ ဘိန္း၊ အရက္၊ ( သို႔မဟုတ္ ) မူးယစ္ေဆး တစ္ခုခု ( သို႔မဟုတ္ ) လူငယ္မ်ား ေျပာေလ့ရွိသည့္ အခ်စ္လည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။ ယင္း တစ္ခုခုကို သံုး၍ ညအေမွာင္မက် တက်မွာ လမ္းေလ်ာက္ ၾကည့္ဖူးပါသလား။

ယင္းအခ်ိန္တြင္ ဘဝ သံသရာနွင့္ တူေသာ အေတြ႔အၾကံဳမ်ိဳးကို ရလိမ့္မည္ဟု ၾကားဖူးပါသည္။

ဆရာပါရဂူ တစ္ခါက ေျပာခဲ့ဖူးသည့္ ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ရွိသည္။ မုလႅာနဆရုဒင္ ဆိုသည့္ လူတစ္ေယာက္ ညဘက္ အိမ္ျပန္လာသည္။ အရက္ေသာက္ထားသည္ ျဖစ္၍ သိုင္းကြက္နင္းျပီး လာသည္။ လက္ထဲက ေသာ့နွင့္ ေသာ့ခေလာက္ကို ဖြင့္သည္။ သို႔ေသာ္ လက္က တုန္ရီ လႈပ္ရွားေနသည့္ အတြက္ ေသာ့ခေလာက္အေပါက္ထဲ ေသာ့က မဝင္။ ယင္းအခ်ိန္တြင္ ပုလိပ္တစ္ေယာက္က တံခါးဝတြင္ ရပ္ျပီး အခ်ိန္အတန္ၾကာသည္ အထိ ၾကည့္ေနသည္။ ေတာ္ေလးၾကာေသာအခါ ပုလိပ္က-

“နဆရုဒင္၊ က်ဳပ္ ကူညီေပးရမလား၊ ေသာ့ေပး၊ က်ဳပ္ဖြင့္ေပးမယ္” ဟု ေျပာသည္။ နဆရုဒင္က-

“ေသာ့က အေရးမၾကီးဘူး၊ လႈပ္ေနတဲ့ အိမ္ကို ခင္ဗ်ား တစ္ဆိတ္ေလာက္ မလႈပ္ေအာင္ ကိုင္ေပးပါ၊ က်ဳပ္ကိုယ္တိုင္ ေသာ့ခေလာက္ အေပါက္ထဲ ဝင္ေအာင္ ေသာ့ထည့္လို႔ ရပါတယ္” ဟု ျပန္ေျပာသည္။

ဤပံုပမာနွင့္ အလားတူပင္ ၊ မိမိဘာသာ လႈပ္ခတ္ေနေသာ ကၽြန္ေတာ္၏ စိတ္ မီးညႊန္႔ကေလးကို ၾကည့္၍ “ေလတိုက္ေသာေၾကာင့္သာ လႈပ္ခတ္ေနရသည္” ဟု အျပစ္ဖို႔တတ္ေသာ အေတြးသည္ နဆရုဒင္အိမ္လႈပ္ေနသကဲ့သို႔သာ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။

ကၽြန္ေတာ္တို႔၏ စိတ္နွလံုးသည္ စကားေျပာတတ္ေသာ အၾကင္ ပန္းကေလးမ်ားေၾကာင့္ လႈပ္ရွားယိမ္းထိုးေနျခင္းေလာ။ စားေသာက္ေနက် စားခြက္ကို အာသာငမ္းငမ္း တြယ္တာစိတ္ျဖင့္ လႈပ္ခတ္ ေတြေဝ ေနျခင္းေလာ။ သခၤါရေလာက ကိုယ္၌က ေဖာက္ျပန္ေျပာင္းလဲ ေနေသာေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ အဇၥ်တၱသည္လည္း လိုက္ပါ တုန္လႈပ္ေနရျခင္းေလာ ဆိုသည္ကို မေတြးတတ္ပါျပီ။

မိုး

ခ်စ္သူေရ

ေဟာ့ဒီ
ေကာင္းကင္ တစ္႐ိုးက
ေရခိုးေရေငြ႕ အိုးႀကီးကို
မိုးတိမ္လို႔ ေခၚၾကေလရဲ႕။

ကိုေရႊ မုတ္သံုေလက
သူ႕ေျခေထာက္ သူ ဂ႐ုမစိုက္
အိုးႀကီးကို တည့္တည့္ ၀င္တိုက္တယ္။

အိုးႀကီးလည္း ဗိုက္ပြင့္ ကြဲေၾက
ေသပါေလေရာ။

ေဖနဲ႔ သားနဲ႔-

ျပာရီေမွာင္ ညိဳ႕စဥ္က

ခေလာက္သံ ညံစီေပး
ေျခေအး ဝမ္းေရာင္
ေနာက္မိုးေခါင္ ျပာညိဳထက္ဆီက
သိုင္းဖြဲ႕လို႔ ေမွာင္။

ရုန္းလိုက္ဟဲ့ ငါ့အေကာင္။
တမိုး တေရႊ – ေအာင္ တဲ့ မွ
ေတာင္တစ္ရိုးခင္ ရြာစဥ္ေရႊ႕မယ္
ေဖ့ခ်စ္တဲ့ ေမာင္။

သစၥာ ဟူသည္

ျပီးခဲ့သည့္ ( ၉ ) ရက္ေန႔က ဆရာပါရဂူ ကြယ္လြန္ေၾကာင္း သိခဲ့ ရျပီးေနာက္ပိုင္း ဆရာ့စာေတြကို မွတ္မွတ္ရရ ျပန္ဖတ္ျဖစ္သည္။ ျပန္ရွာ ျဖစ္သည္။ ထိုထက္ ပိုသည္က ဆရာ သြန္သင္ ခဲ့သည္ မ်ားကို ျပန္ ဆင္ျခင္ေနမိျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ဆရာမွတစ္ဆင့္ သိခဲ့ရသည့္ ျပည္ပ ဆရာမ်ားထဲတြင္ တဂိုး၊ ရာဟုလာ သံကိစၥည္း၊ ခရစ္သ်ွနား၊ ဟာမန္ဟက္စ္ နွင့္ ေပါလ္ေကရပ္ တို႔ ျဖစ္၏။ က်ေနာ္ ေနာက္ပိုင္း အဖတ္အမ်ားဆံုး ရွိလာခဲ့သည္က ေပၚလ္ေကရပ္ ( Paul Carus ) ၏ စာမ်ား ျဖစ္သည္။

ပထမဆံုး ေပါလ္ေကရပ္ ၏ အေရးအသားကို စြဲလမ္းေစခဲ့သူမွာ ဆရာပါရဂူ ျဖစ္သည္။ သူ၏ ( ေပါလ္ေကရပ္၏ ) နိဗၺာန္ ( ၀တၳဳတို ႏွစ္ပုဒ္ ) တြင္ ဆရာပါရဂူက ၎ကိုယ္တိုင္ ေရးသားထားသည့္ နိဗၺာန္ ဟူေသာ အမည္ပါ စာတမ္း ႏွင့္ ကံ ဟူေသာ အမည္ပါ စာတမ္း တို႔ကုိ ပူးတြဲထည့္သြင္း၍ ဘာသာ ျပန္ဆိုထားသည္။ ထိုအခ်ိန္ကတည္းက ဆရာပါရဂူ ကိုေရာ၊ ဆရာ ေပါလ္ေကရပ္ ကိုပါ ေလးစားခဲ့သည္။ ၎တို႔၏ စာမ်ားကို တခုတ္တရ ရွာေဖြၾကည့္လာခဲ့ရာ အျပည့္အစံု မဟုတ္ေသာ္ျငားလည္း အခ်ိဳ႕ကိုမူ စုေဆာင္းမိသည္။

သို႔ေသာ္ အေၾကာင္းေၾကာင္းနွင့္ မဖတ္ျဖစ္။ ထို မဖတ္ျဖစ္ ခဲ့ေသာ စာမ်ားကို ယခုအခါ ( က်ေနာ့အတြက္ တာ၀န္တစ္ရပ္ အေနျဖင့္ မလိုအပ္ေသာ အလုပ္အခ်ိဳ႕ကို ေလ်ာ့၍ ) အခ်ိန္ေပး ဖတ္ျဖစ္လာသည္။ ယင္းတို႔ အနက္မွ ဖတ္မိသေလာက္ အခ်ိဳ႕ကို ျပန္ဆိုေရးသားလိုေသာ ဆႏၵလည္း ရွိခဲ့သည္။

လူတို႔တြင္ အိပ္မက္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ၊ ရည္မွန္းခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳး ရွိၾကသည့္ အေလ်ာက္ က်ေနာ့တြင္လည္း ဆရာမ်ား၏ စာမ်ား ဖတ္ရွဳလိုျခင္း အာသီသ အိပ္မက္ ရွိခဲ့ဖူးပါသည္။ က်ေနာ္နွင့္ ထပ္တူ အာသီသ ရွိၾကသူမ်ား ကိုလည္း ရည္ရြယ္ျပီး ေကာင္းႏိုးရာရာ ဖတ္မိသမ်ွကို တတ္စြမ္းသေရြ႕ ၾကိဳးစား ေရးၾကည့္ဖို႔လည္း စိတ္ကူးခဲ့ဖူးပါသည္။

ယခု ဆရာ ေပါလ္ေကရပ္၏ အမွန္တရားနွင့္ အျခားကဗ်ာမ်ား ( Truth and other poems ) စာအုပ္တြင္ ပါ၀င္ေသာ အမွန္တရား ( Truth ) ကဗ်ာ ကို က်ေနာ္ ဖတ္မိသည့္အတိုင္း ျမန္မာျပန္ဆို၍ ျပန္လည္ ေ၀ငွျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ ယင္းသို႔ ျပန္ဆိုရာတြင္ အခ်ိဳ႕ကို အက်ဥ္း၊ အခ်ိဳ႕ကို အက်ယ္ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုထားျခင္း ျဖစ္ပါေၾကာင္း ။

သစၥာ

စင္စစ္ အရာ၀တၳဳတိုင္း၏ အတိုင္းအတာကား လူသားပင္ ျဖစ္သည္။
လူသားကိုလည္း
အလားတူ
အရာအားလံုး ( သို႔မဟုတ္ ) ဧက ၊ တစ္ပါးတည္းေသာ ဓမၼတရားက အုပ္ခ်ဳပ္သည္။

လူသည္ ေလာကဓာတ္ အေသးစား ျဖစ္၏။
ဧေကာဓေမၼာ၊ တစ္ေၾကာင္းတည္းေသာလမ္းနွင့္ ေလ်ာက္လွမ္းမိေသာ အခ်ိန္တိုင္း၌
ျပည့္၀ေသာ လူ႕သဘာ၀သို႔ ရင့္သန္ ၾကီးထြားလာရ၏။

ေဆာင္းအိပ္မက္

စာအုပ္တစ္အုပ္ ေကာက္လွန္လိုက္တိုင္း ေတြ႔ေတြ႔ေနရတဲ့ စကားလံုးေတြက
နားလည္မႈေတြနဲ႔ ခ်ည္း တည္ေဆာက္ထားၾကတယ္။
ငါ ဒီစကားလံုးကို နားလည္လိုက္တယ္။ ဟိုစကားလံုးကို နားလည္လိုက္တယ္။
ဒီဟာကေတာ့ ငါ့အတြက္ ရွဳပ္ေထြးေနေလရဲ႕။ ဟုိဟာကေတာ့ ငါ့အတြက္—
ဒါေတြနဲ႔ ရပ္တည္ရင္း ျဖတ္သန္းရင္း စာအုပ္တစ္အုပ္ေနာက္ေၾကာဖံုးမွာ
“The End သို႔မဟုတ္ ျပီးပါျပီ ။”
ဒီစာသားနဲ႔ အတူ  ငါ့စိတ္အစဥ္ေတြ လြင့္ပါသြား။

ႏွင္းေတာထဲကို ငါေရာက္သြားမိျပန္တယ္။
ေအးစိမ့္တဲ့ အပူရွိန္က ငါ့ကို ေရာင္ျပန္ဟပ္ ေလာင္ကၽြမ္း..
အသားအေရ စအခ်ိဳ႕ က စိတ္ဓါတ္နဲ႔အတူ ေၾကြက်သြားျပန္တယ္။

သဘာ၀ကဗ်ာဆရာ

John Dewey

Now night, mother soul, broods the weary hours,
Flutt’ring fugitives from the tasks of day,
Worn and wan creeping to her waiting wings . . .
And groping were clasped together within
The capacious stillness of her bosom.

Merged in oneness of the first creation
They gather strength against the shock and strain
Of day’s wedge-like doom of separation
Ever new enforced. All embracing night,
Mystic mother, in her patience endless
And unconquerable, makes them her own,
As within death’s majestic solitude
Blend the struggling spirits of severed men,
While fretful time, subdued, waits in worship
Wond’ring at the enduring womb of God.

ကာလ ရွည္ၾကာ ရွင္သန္ေနရမႈမ်ား ေအာက္တြင္ တခဏခ်င္း ကုန္ဆံုးသြားေသာ သက္တမ္းမ်ားက ပ်င္းရိ ညည္းေငြ႔ဖြယ္ ေကာင္းေလာက္ေအာင္ တျဖဳတ္ျဖဳတ္ ကုန္ဆံုး ေပးေနၾကသည္။ လူဟူေသာ သတၱ၀ါသည္

အိမ္ျပန္သို႔ လြမ္းသည္ေကာ…

မိုးေတြက ရြာေနျပန္ေတာ့
အိမ္ေရွ႕ေရေျမာင္းေလးကို သတိတရ ရွိလာျပန္သည္။

အရိုးျပိဳင္းျပိဳင္း

အခန္းက ခပ္မိႈင္းမိႈင္းပါပဲ။ မံႈျပာရီမိႈင္းတယ္လို႔ပဲ ေျပာရမလား၊ တကယ္ကို မိႈင္းေနတယ္။ လူတစ္ေယာက္ လို႔ ေျပာလို႔ မရေတာ့မယ့္ လူ တစ္ေယာက္ က ျငိမ္ျငိမ္ သက္သက္ေလး အခန္းထဲမွာ ထိုင္ရင္း အေတြးစေတြကို အတင္းသြတ္ နင္း၊ ထည့္ထားေနပံုရတယ္။ မၾကာခင္မွာ သူ႔ပံုစံက ဘာကိုမွ မသိခ်င္ ေတာ့တဲ့ ပံုမ်ိဳးလည္း ဖမ္းထားေသးတယ္။

ဒါက ဘေလာ့ဂါေတြ ပံုဖမ္းတတ္တဲ့ ဘေလာ့တစ္မ်ိဳးပဲ။ ငါေရးတဲ့ ဒီဆိုဒ္က စိတ္ညစ္ညဴးစရာေတြ ျပည့္သြားနိုင္တယ္။ အျပင္မွာ ငါရယ္ေနလိုက္တယ္။ တိုက္ခိုက္ ရတာေတြကို မုန္းတီးလြန္း လို႔ စားေနၾက ကြမ္းသီးခဲကို အံၾကိတ္ရင္း ခဲခ်လိုက္တယ္။ ခပ္မိႈင္းမိႈင္းပါပဲ ။ ျမိဳမက်တဲ့ ခပ္မိႈင္းမိႈင္းေပါ့။ ဒီစုတ္ခ်က္မွာ အသားအေရ စိုေျပေနေပမယ့္ စိတ္အစဥ္ကေတာ့ အရိုးျပိဳင္းျပိဳင္း ထသြားတယ္။

ထြက္လာတဲ့ ေသြးစိမ္းေတြက လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ တေပါက္ေပါက္က် ေနမယ္။ ေနာက္ဆံုး ေပၚ အပ္ပ္ဒိတ္ ေသဆံုးနည္းေတြနဲ႔ စာရင္း သြင္း ေသဆံုး ကုန္ၾက မယ္။ ရက္ပိုင္းကာလေလးက တစ္ခါတစ္ေလ ေလးေလးနက္နက္ အဆံုးအျဖတ္ ေပးတတ္တာကို သေဘာေပါက္ လာေတာ့ သဘာ၀ မက်တဲ့ ေလေဗြ တစ္ခ်က္ ဒီစာရင္း စာရြက္ ေပၚ တိုက္ခတ္ သြားတာ ၾကံဳရတယ္။

မိုးျပာ

တကယ္ဆို ဒီမ်က္လံုးက သိပ္ၾကည့္လို႔ မေကာင္းေတာ့ဘူး။
အျမင္အာရံုေတြက မၾကည္လင္ေတာ့ စိတ္ထဲ ထိပါ ေရာက္လာတယ္။
ဘယ္အခ်ိန္မွာ အခါးေသာက္မိမလဲ ။ တိုးတိုးတိတ္တိတ္ ခယ ၀တ္တြားေနရတယ္။

ေက်ာျပင္နဲ႔ ရင္ဘတ္က
လက္ညိဳးတစ္ေခ်ာင္း ၾကားခံအကြာကို ေရာက္ေအာင္ ထားလိုက္မိျပီ။
“သား …..မင္းၾကိဳက္တတ္တဲ့ အသားတုနဲ႔ ေဂၚဖီေလ..
အေမ ဒယ္အိုးတျပည့္ ေၾကာ္ထားတယ္”

တားမနိုင္ ဆီးမရ က်လာတဲ့ ဒီအရည္ေတြက..
ငါ့ ပါးနွစ္ဖက္ေပၚမွာ။

လြမ္းလိုက္တာ။