မာန သံုးပါး

ပုရာေဘဒသုတ္ မွာ – မာန နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သံုးမ်ိဳး ဆိုပါတယ္။

ေလာေက – ေလာက၌၊ အတၱာနံ – မိမိ ကိုယ္ကို -
၁။ – သေမ – သူတစ္ပါးႏွင့္ တူညီသည္ ဟူ၍လည္း၊ န မညေတ- မထင္မွတ္အပ္။
၂။ – န ဝိေသသိ – သူတစ္ပါးထက္ ထူးျမတ္သည္ ဟူ၍လည္း၊ န မညေတ – မထင္မွတ္အပ္။
၃။ – န နီေစေယ်ာ – သူတစ္ပါးထက္ နိမ့္က်သည္ ဟူ၍လည္း၊ န မညေတ – မထင္မွတ္အပ္။
————————

စင္စစ္ ၾကည့္ရင္ – မာန္ (ဝါ) မာန ဟာ – သူတစ္ပါးနဲ႔ ႏိႈင္းယွဥ္တဲ့ အခါေတြမွာ ေပၚေပါက္ တာ ျဖစ္ပါ တယ္။ မိမိ တစ္ဦးတည္း အထီးတည္း အျဖစ္ကို လက္မခံႏုိင္ျခင္း သေဘာ ကုိပဲ မာန္၊ မာန လို႔ ေခၚဆို တယ္။ ေရွးဆရာ တို႔ အလို အားျဖင့္ သူ႕မွာ- ဥဏၰာတိ လကၡဏာ ၊ “တက္ႂကြတ့ဲ သေဘာ” ရွိတယ္ လို႔ ဆိုပါတယ္။

ဒီ သံုးမ်ိဳး မွာ – မိမိ ကိုယ္ကို ၁။ အျခား သူတစ္ပါး နဲ႔ ႏိႈင္းတုျခင္း၊ ၂။ သူတစ္ပါး ထက္ ထူးျမတ္ တယ္ လို႔ မွတ္ယူျခင္း – ဒီ ႏွစ္ခ်က္ဟာ တက္ႂကြ၊ေထာင္လႊား တဲ့ သေဘာ ျဖစ္ တယ္ လို႔ လူ အမ်ား သိျမင္ ရ လြယ္ကူ တယ္။ တတိယ အမ်ိဳး အစား “န နီေစေယ်ာ” – သူတစ္ပါး ထက္ နိမ့္က်တယ္ လု႔ိ မွတ္ယူ တဲ့ မာန ကို ေတာ့ တက္ႂကြ တဲ့ သေဘာ အေန နဲ႔ သိျမင္ ခဲ တယ္။ အမ်ား အားျဖင့္ မွာ လည္း – အဲ့ မာန ဝင္ရင္း — ငါ့မွာ မာန္မာန မရွိဘဲ- လို႔ ထင္ျမင္ ေန စရာ ရွိပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ – စင္စစ္ – မိမိ ကိုယ္ ကို အနိမ့္ မွာ ထားရင္း ရွိေန တဲ့ ဒီ မာန ဟာ မိမိကိုယ္ကို နိမ့္ခ်တယ္ ဆိုတဲ့ နိဝါတ မဟုတ္ဘူး။ ယုတ္နိမ့္တဲ့ အဆင့္ အတန္း တစ္ခု အေန နဲ႔ မိမိ ကိုယ္ကိုယ္ ဂုဏ္ယူ တဲ့ သေဘာ သာ ျဖစ္ပါတယ္။

“ငါ – ဘယ္သူေတြ ထက္ မိုက္တယ္။ ငါဟာ သူတို႔ေတြထက္ ပိုခံစားရတယ္။ ငါ ဟာ သူတို႔ေတြ ထက္ ပိုနာက်င္ ခဲ့ရတယ္။ ငါသာ အတၱအနည္းဆံုး၊ ငါ့မွာ ဘာမွ ငဲ့ကြက္စရာ မရွိဘူး။ မလိုဘူး။ ငါ့မွာ ဘာ ဂုဏ္မွ တက္စရာ မရွိဘူး။” — စသျဖင့္ မိမိရဲ႕ အေတြးသႏၱာန္ မွာ ေအာက္က် တဲ့ အေျခအေန ကို အေျချပဳ ကုပ္ယူျပီး- ဂုဏ္ယူတာ တစ္မ်ိဳး ပဲ။

ေက်းကၽြန္ အျဖစ္နဲ႔လည္း – “ငါဟာ အိမ္ေပါက္ကၽြန္ ျဖစ္တယ္၊ ကၽြန္ရင္း ျဖစ္တယ္” လို႔ ကၽြန္တြင္း နက္ တယ္။ ဒါကိုပဲ ဂုဏ္ယူ ေန တတ္တယ္။ ေအာက္က် တဲ့ အျဖစ္၊ နိမ့္ တဲ့ အျဖစ္ ကေန အျခား တစ္ပါး နဲ႔ ႏႈိင္းယွဥ္ တယ္။ ဒါကိုက တက္ႂကြတဲ့ စိတ္သေဘာက ရွိေန တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဒုကၡသည္

A: ဗုဒၶက အဆိုးျမင္ဝါဒီပဲ ျဖစ္မယ္။ သူက- ဘဝကို ဘာလို႔ ဒုကၡလို႔ ေျပာရတာလဲ။

B: ခင္ဗ်ား တို႔ က်ဳပ္တို႔ ဘဝဟာ တကယ့္ ဒုကၡ ျဖစ္ေနတာမို႔ ဒုကၡလို႔ ေျပာရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့အတြက္ သက္ေသ လိုအပ္ေနပါသလား။ ခင္ဗ်ား ဘဝကို ခင္ဗ်ား ျပန္မျမင္ ထားဘူးလား။ ဒါမွ မဟုတ္ ေမ့ေနသလား။ ဒုကၡ မဟုတ္ဘူး – တကယ့္ သုခပါလို႔ ျမင္ထားပါသလား။ မိမိ ျမင္ထားတဲ့ ဘဝ ေရွ႕ေမ်ွာ္မွန္းခ်က္ တစ္ခုခု နဲ႔ မတူညီ၊ မကိုက္ညီ သြားလို႔ မ်ားလား။ ဒါမွ မဟုတ္ ခင္ဗ်ား ျဖစ္ခ်င္ လိုခ်င္တဲ့ ဘဝနဲ႔ ကန္႔လန္႔တိုက္ ေျပာလိုက္မိသလို ျဖစ္သြားသလား။ ဒါမွ မဟုတ္- ဒုကၡလို႔ ေျပာရျခင္း အေပၚ မေက်မလည္မ်ား ျဖစ္သြားပါသလား။ အနာေပၚ တုတ္က်သြားတာလား။

တကယ္တမ္းလည္း – ဘဝဟာ ဒုကၡပါလို႔ စကားဆိုခ်ိန္မွာ ခင္ဗ်ား မအီမသာ ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ခုခံ ကာကြယ္ ခ်င္စိတ္ ျဖစ္သြားမယ္။ မိမိ ဘဝကို ရွဳတ္ခ်ျပစ္တင္ လိုက္တာ သက္သက္ပဲ လို႔ ထင္လိုက္မိ ႏိုင္တယ္။

က်ေနာ္ နားလည္ထားသလို ေျပာရင္ ဗုဒၶဟာ ခင္ဗ်ား ဘဝကို အလဟႆ ျပစ္တင္ ရွဳတ္ခ် ပစ္ေနတာ မဟုတ္ဘူး။ ဗုဒၶမွာ ျပစ္တင္ရွဳတ္ခ်စရာ ဘာမွ မရွိဘူး။ ဗုဒၶ၊ ခရစ္၊ ေလာက္ဇူ၊ မိုဟာမက္ စသျဖင့္ သူတို႔ေတြသာ သူေတာ္စင္ စစ္စစ္ ေတြဆိုရင္ ခင္ဗ်ားကို မဟုတ္တမ္းတရား ေျပာေနစရာ ဘာမွ မရွိဘူး။ သူတို႔ ရဲ႕ သႏၱာန္မွာ ခ်မ္းေျမ႕မႈ သက္သက္သာ ရွိေနေကာင္း ရွိေနလိမ့္မယ္။ ခင္ဗ်ား ဘဝကို အေၾကာင္းမဲ့ သက္သက္ ေမာင္းမဲ ႏွိမ္ခ်၊ လာေျပာေနမွာ မဟုတ္ဘူး။ သူတို႔ရဲ႕ ဆိုစကားမွာ ခ်ဲ႕ကား ေနစရာ ၊ ရႊီးေနစရာ မလိုဘူးလို႔ ေျပာရပါလိမ့္မယ္ ။ အထူးသျဖင့္ ဗုဒၶရဲ႕ မိန္႔မွာစကား အမ်ားစုဟာ အခ်က္အလက္ကို အခ်က္အလက္ အတိုင္း ေျပာဆိုထားတာမ်ွသာ ျဖစ္တယ္လို႔ က်ေနာ္ ျမင္ပါတယ္ ( မွားပါတယ္ ဆိုရင္ သည္းခံ )

ဗုဒၶ အေနနဲ႔ အမွန္ကို အမွန္အတိုင္း ေျပာမွာပဲ။ ခင္ဗ်ား ကန္းေနရင္ ကန္းေနတယ္လို႔ ေျပာမယ္။ ခင္ဗ်ား ေသရင္ ေသတယ္လို႔ ေျပာမယ္။ ဒါဟာ ဘာအမွား ရွိပါသလဲ။ အခ်က္အလက္ တစ္ခုကို အရင္း အတိုင္း ေျပာျပေန တာ ျဖစ္တဲ့ အျပင္ – အခု စကား “ဒုကၡ” ဆိုတာဟာ ခင္ဗ်ားတို႔ က်ေနာ္တို႔ အတြက္ ေမ့ေလ်ာ့ထားတဲ့၊ ေပါ့တန္ထားတဲ့ အရာ တစ္ခု ကို သတိေပး၊ အသိေပး စကားလည္း ျဖစ္ေနေသးတယ္ မဟုတ္လား။ စင္စစ္ က်ေနာ့အေနနဲ႔ဆို – အဲ့ထက္ အလြန္ ကို လည္း ျပညႊန္းေနေသး တယ္ လို႔ ျမင္ပါတယ္။

ဘဝဟာ ဒုကၡ ျဖစ္ေနတယ္၊ အခု ဘဝေတြဟာ ဒုကၡသာ ျဖစ္တယ္ လို႔ ဗုဒၶ အတန္တန္ အထပ္ထပ္ မွာၾကားေနရျခင္းဟာ “ဘဝရဲ႕ စင္စစ္ခ်မ္းသာ သုခ ရႏိုင္ျခင္းအေၾကာင္း” ကို ျမင္သိေစႏိုင္ဖို႔ လည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပတဲ့ ဒီ သုခစင္စစ္ ကို ျမင္ႏိုင္ဖုိ႔ ခင္ဗ်ားရဲ႕ လက္ရွိ ဒုကၡ ကို ေကာင္းေကာင္း သိထားရ လိမ့္မယ္။ အင္ဂ်င္တစ္လံုးကုိ စနစ္တက် ျဖိဳခ် ပစ္ႏိုင္ဖို႔ အင္ဂ်င္အေၾကာင္းကို ခင္ဗ်ား ေကာင္းေကာင္း သိထားမွရမယ္။ အႏၱရာယ္ ၾကီးတဲ့ ခ်ိန္ကိုက္ဗံုး တစ္လံုးကို – အဲ့ဒီ ဗံုးအေၾကာင္း ေကာင္းေကာင္း သိထားမွ ျဖဳတ္တပ္ လုပ္ႏိုင္ပါတယ္။

ဆိုလိုတာက ဘဝ ရဲ႕ ဒုကၡကို ေကာင္းေကာင္း မသိရင္ စင္စစ္ ခ်မ္းေျမ႕တဲ့ သုခ ( သႏၱိ ) ကို ခင္ဗ်ား မရဘူး။ ရွင္သန္ေနတဲ့ မိမိရဲ႕ ဘဝ ဒုကၡ အေပၚ နက္နက္ရွိဳင္းရွိဳင္း ( စိတ္ႏွလံုးထဲ အထိ ) ျမင္သိလာ တဲ့ အခါ – ရွင္သန္ေနခဲ့တဲ့ လမ္းေဟာင္း အတိုင္း ခင္ဗ်ား တစကၠန္႔ေလးေတာင္ ေနလို႔ မရေတာ့ဘူးရယ္။ ဥပမာ – ခင္ဗ်ားက အိမ္မွာ ရွိတယ္။ ခင္ဗ်ား အိမ္မီးေလာင္ေနတယ္။ မီးေလာင္ေနေၾကာင္းကို မသိဘူး။ ေကာင္းေကာင္း ေမြ႕ေနမယ္။ တစ္ေယာက္က – ခင္ဗ်ား အိမ္မီးေလာင္ေနတယ္လို႔ လာေျပာမယ္။ မိမိအိမ္ အေၾကာင္း မိမိ မသိဘဲ – ငါ့လာေႏွာက္ယွက္ရေကာင္းလား စြတ္ေျပာရင္ ဘယ္သူ လြန္မလဲ။ တကယ္တမ္းမွာ ခင္ဗ်ား အိမ္ မီးေလာင္ေနျပီ ဆိုတာ ခင္ဗ်ား ျမင္သြားရင္ – ေစာနက ေမြ႕ေနမိတာမ်ိဳး မဆိုထားနဲ႔ တစကၠန္႔ေလးေတာင္ ခင္ဗ်ား ေနႏိုင္ ပါ့မလား။ တစ္အိမ္လံုး ဟုန္းဟုန္းေတာက္ေနျပီ ဆိုတာ ျမင္သိလိုက္မိတဲ့ ခဏ ၊ ခင္ဗ်ား ထြက္ေျပးဖို႔ ပုဆိုးပုဝါေတာင္ ႏိုင္ပါေတာ့မလား။ “ေအးေဆးပါကြာ” လို႔ ေလတစ္ခၽြန္ခၽြန္နဲ႔ တစ္ေရးႏွစ္ေရး ႏွပ္ေနႏိုင္ေသးရဲ႕လား။ ျဖစ္ႏိုင္တာက – အသက္ေဘးရယ္လို႔ နီးနီး ျမင္လိုက္ရတဲ့အခါ ခင္ဗ်ား ဇနီး၊ သားမယားေတာင္ ေမ့ေကာင္း ေမ့သြား ႏိုင္ေသးတယ္ မဟုတ္လား။ စင္စစ္ မိမိ အိမ္ မီးေလာင္ေနေၾကာင္း သိျမင္လိုက္တာဟာ အဲ့ဒီ အိမ္က အလြတ္ရုန္းေျပးႏိုင္ဖို႔ အစ ျဖစ္ပါတယ္။

ဆာတိုရီ ( Satori )

ဇင္ နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေမး အမ်ားဆံုးက ဆာတိုရီ ( Satori ) ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဆာတိုရီ ကို – “အသိဥာဏ္ အျမင္ ႏိုးထမႈ ခဏ” လုိ႔ အဓိပၸာယ္ ဖြင့္ဆိုေလ့ ရွိတယ္။ ဇင္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္တဲ့ ဒ႑ာရီ၊ ပံုျပင္ သမိုင္းေတြမွာ ဆာတိုရီ ဆိုတဲ့ ေဝါဟာရ မၾကာခဏ ပါေလ့ ရွိတယ္။ ဆာတိုရီ ဘယ္လို ရရွိသလဲ။ ဆာတိုရီ ကို အခ်ိန္ၾကာျမင့္ ေအာင္ ၾကိဳးပမ္း ျပီးမွ ရႏိုင္တာလား။ တစ္ဆင့္ျပီး တစ္ဆင့္ ၾကိဳးစား အားထုတ္မွ ရတာမ်ိဳးလား။ ေသခ်ာတာက- လိုခ်င္ စိတ္ေဇာေတြနဲ႔ လုပ္ေနတဲ့ အခ်ိန္ေတြ ထိ မရေသးဘူး။ ဘယ္ အားထုတ္မႈ ကိုမွ မလုပ္ျပဳေတာ့တဲ့ ခဏ- အားလံုးေျဖေလ်ာ့ခ် လိုက္တဲ့ ခဏေလး မွာ ဆာတိုရီ ရရွိပါတယ္။

ဆိုပါစို႔။ လူတစ္ေယာက္ အိပ္ငိုက္ေနတယ္။ သူ႕ကိုယ္သူ ဘာမွန္းေတာင္ မသိေလာက္ ေအာင္ အိပ္ခ်င္မူးတူး ျဖစ္ေနတယ္။ အိပ္ေပ်ာ္ သြားတယ္။ သိမွတ္မႈ မရွိဘဲ၊ ဘာမွ မသိေတာ့ဘဲ အိပ္ေပ်ာ္ သြားတယ္။ အိပ္မက္ေတြ အရွည္ၾကီး မက္ေနတယ္ ဆိုပါစို႔။ အဲ့အခ်ိန္မွာ လူတစ္ေယာက္ ေရာက္လာတယ္။“ေဟ့ေကာင္၊ ဒီမွာဘာလာလုပ္ေနတာလဲ၊ ထ” ဆိုျပီး ေအာ္တယ္။ ျဖတ္ခနဲ သူလန္႔ႏိုး သြားတယ္။ မ်က္လံုးပြင့္လာတယ္။ သူ အိပ္ေပ်ာ္ သြားမိပါလား ဆိုတာ အဲ့ခဏမွာ သိလိုက္တယ္။ အဲ့ဒီ ခဏ ကေလးပဲ။

ဒီလို မႏိုးလာခင္က သူ အိပ္မက္ေတြ တစ္ေထာင့္ တစ္ည တေမ့တေမာ၊ ရွည္ရွည္လ်ားလ်ား မက္ေနမယ္။ အိပ္မက္ ရွည္ၾကီးေတြ ထဲမွာ အိပ္မက္ဆိုးေတြ မက္ေနဦးမယ္။ ဘာပဲ ေျပာေျပာ – အိပ္မက္ထဲ စီးေမ်ာ ေနမယ္။ ဦးတည္ခ်က္ အမ်ိဳးမ်ိဳး သြားလာ လႈပ္ရွား ေနမယ္။ အိပ္မက္ ထဲမွာ မျဖစ္ႏိုင္တဲ့ အရာေတြပါ ျဖစ္ေနႏိုင္ ပါေသးတယ္။ – ဒါေပမယ့္ ရုတ္တရက္ ေခၚသံ “ထေတာ့” ဆိုတဲ့ ခဏမွာ သူ ျဖတ္ခနဲ ႏိုးသြား တယ္။ သူ အိပ္မက္ေတြ မက္ေန မိတာ ျဖစ္ေၾကာင္း ခ်က္ခ်င္း သိလိုက္ရတယ္။ ဒီဥပမာဟာ ဆာတိုရီ ( Satori ) နဲ႔ အတိအက် တူညီ ပါတယ္။

ငန္းျဖဴ

Zen မွာ ေမးတတ္တဲ့ ေမးခြန္း ပေဟဠိ တစ္ခုရွိတယ္။ “ငန္း အျပင္ေရာက္ေအာင္ ဘယ္လိုထုတ္မလဲ” ဆိုတဲ့ ျပႆနာ ျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္က ငန္းဟာ ဘယ္တုန္းကမွ အထဲမွာ မရွိခဲ့ဘူး။ သူက အျမဲတမ္း အျပင္မွာပဲ ရွိေနခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီ ပေဟဠိပုစၦာဟာ – ဇင္ ကိုအန္ တစ္ပုဒ္ အျဖစ္နဲ႔ နာမည္ၾကီး ခဲ့တယ္။ ဆိုပါစို႕- အဲ့ဒီအေၾကာင္း ကို မေျပာခင္ ဇင္ က ဘာလဲ – ကိုအန္ ပေဟဠိ ဆိုတာ ဘာလဲ အရင္ နားလည္ထားရင္ ပိုအဆင္ေျပပါလိမ့္မယ္။

ဇင္ကို အမ်ားစုက ဇင္ဗုဒၶဘာသာလို႔ ေခၚၾကတယ္။ ဘာသာ လို႔ အမည္တပ္ ရံုနဲ႔တင္ လြဲမွား ေနႏိုင္ပါတယ္။ ဒါတင္ မကေသးဘူး – ဇင္ဗုဒၶဘာသာ ဆိုတဲ့ တံဆိပ္ နဲ႔ – ဇင္ + ဗုဒၶဘာသာ ( Zen Buddhism ) ဆိုျပီး တပ္စြဲ သမုတ္ ထားျပန္ေသးတယ္။ အဲ့ဒီ အတြက္ အခု လက္ရွိ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားေနတဲ့ – ဗုဒၶဘာသာ ရဲ႕ ဂိုဏ္းကြဲ တစ္ခု၊ ဘာသာေရး တစ္ခု လို႕ အထင္ ရွိေနတတ္ ၾကပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အတြင္းက်က် ဝင္ၾကည့္ရင္ – ဇင္ ဟာ ကိုးကြယ္ရာ ဘာသာေရး တစ္ခု မဟုတ္ပါဘူး။ နည္းလမ္း တစ္ခု ၊ ပန္းတိုင္တစ္ခုထားထားတဲ့ က်င့္စဥ္ တစ္ခု လည္း မဟုတ္ဘူး။ ဇင္ မွာ ဘာေတာင္းဆိုမႈမွ မရွိသလို၊ ဘယ္ဆုေတာင္း ဂါထာမွ မရွိဘူး။ ဘယ္အရာ ကိုမွ မညႊန္းထားဘူး။

ေနာက္ဆံုး – ဇင္မွာ အထြတ္အျမတ္ ထားတဲ့ ဘယ္က်မ္းဂန္ စာေပရယ္ မွ မရွိပါဘူး။ ဒါကိုပဲ အခ်ိဳ႕က ဇင္ဝါဒ လို႔ ေခၚၾက ျပန္ပါေသးတယ္။ တကယ္တမ္း ဇင္ဟာ ဝါဒ တစ္ခုလည္း မဟုတ္ဘူး။ ဒႆနိက စနစ္ ၊ အယူအဆ မဟုတ္ဘူး။ ဇင္ဟာ – ခင္ဗ်ားအတြက္ အရာ အားလံုးကို ခင္ဗ်ား အခု ျဖစ္ရွိေနတဲ့ အတိုင္း အျပည့္အဝ ခ်ဥ္းကပ္ေစရံု သက္သက္သာ ရွိပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ဇင္ဟာ – ခင္ဗ်ား အခု ျဖစ္ရွိ ေနတဲ့ အတိုင္း ခင္ဗ်ား အျပည့္အဝ သိျမင္သြားေစ တယ္ ။ အဲ့ဒါေလး သက္သက္ပါ။ အခု အခ်ိန္ – အခု ေနရာ မွာ – ရွိေနတဲ့ ခင္ဗ်ား ျဖစ္တည္မႈ သႏၱာန္ရဲ႕ ဘယ္အရာကိုမွ ျခြင္းခ်န္ မထားခဲ့ဘူး။

ဇင္ အတိုင္း ေနတဲ့သူ ကို ဇင္ဝါဒီလို႔ ေခၚၾကမယ္ ဆိုပါစို႔။ ( က်ေနာ့ သေဘာ အေနနဲ႔ဆို – အဲ့လို အမည္မတပ္ လိုပါဘူး ။ ) ဇင္ဝါဒီ တစ္ေယာက္ရဲ႕ ပန္းတိုင္ဟာ အျခား မွာ မရွိဘူး။ အခု ဒီေနရာ မွာပဲ ရွိတယ္။ ဇင္ ဝါဒီတစ္ေယာက္ရဲ႕ ပန္းတိုင္ ေရာက္ရွိေရး ဟာ ေနာင္ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ ျဖစ္လာ ဖို႔ မဟုတ္ဘူး။ အခု ျဖစ္ရွိေနတဲ့ လက္ငင္း ပစၥဳပၸန္ အခ်ိန္မွာသာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ့အတြက္ မေန႔က ဆိုတာ၊ မနက္ျဖန္ ဆိုတာ မရွိ။ ဒီ အခု-ခဏ သာလ်င္ အစစ္အမွန္ ျဖစ္ရွိ ေနပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဇင္မွာ နည္းလမ္း နဲ႔ ပန္းတိုင္ ကြဲျပား မေနဘူး ၊ ခြဲျခား စရာ မလိုအပ္ဘူး – အခု ဒီအခ်ိန္နဲ႔ – အခု ဒီေနရာမွာ- ပန္းတိုင္ေရာ နည္းလမ္းပါ တစ္ပါတည္း ေပါင္းဆံု ေနပါတယ္။ သူ႕ အတြက္ ဘယ္ျခားနားမႈ ကို မွ မလုပ္ဘူး လို႔ ဆိုလိုတယ္။

ကမၻာမွာ ေပၚေပါက္ခဲ့သမ်ွ ဒႆနိက စနစ္ေတြ၊ ဘာသာတရား ေတြမွာ – ဒြိသဘာဝေတြ ခြဲျခား ညႊန္ျပ ထားျပီး ျဖစ္ပါတယ္။ ၎တို႔ အသီးသီးရဲ႕ နည္းနာ အတိုင္းသာ က်င့္ၾကံ ေနထိုင္သြားရင္ တစ္ခ်ိန္ခ်ိန္မွာ မကြဲမျပား တသားတည္း ျငိမ္းခ်မ္းမႈ၊ သုခ အျဖစ္ကို ရရွိႏိုင္မယ္လို႔ ေဟာေျပာ ညႊန္ၾကားတယ္။ လူေတြရဲ႕ သႏၱာန္ ကို ဒါ ေကာင္းတယ္၊ ဟိုဟာ မေကာင္းဘူး- ဒါက အမွန္- ဟိုဟာ က အမွား- ခြဲျခား ပိုင္းျဖတ္ ေပးတယ္။ ဘုရားသခင္ နဲ႔ ေစတန္ ပိုင္းျခားေပး တယ္။ အလွအပနဲ႔ အက်ည္းတန္မႈ ကြဲျပား ရွဳျမင္ ေစတယ္။ ေၾကာင္းက်ိဳး ဆင္ျခင္ဥာဏ္ ေတြ ခ်ေပးတယ္။ ဆင္ျခင္တံုတရား လို႔ နံမည္ တံဆိပ္၊ ေဝါဟာရေတြ ၾကြယ္ဝ လာေစတယ္။

ထူးမျခားနား ဇင္ပံုျပင္

ေခ်ာင္းငယ္ေလး

ကိုယ္ေတာ္ ႏွစ္ပါးျဖစ္တဲ့ တန္စန္နဲ႔ အဲခိဒို တို႔ ဟာ ခရီး အတူ ထြက္လာခဲ့ၾကတယ္။ လမ္းခုလတ္ တစ္ေနရာေရာက္ေတာ့ မိုးေတြက သည္းသည္း မည္းမည္း ရြာခ်လာတယ္။ အဲ့ေတာ့ အခ်ိဳ႕လမ္းေနရာေတြမွာ ရႊံ႕ေတြ ဗြက္ေတြ ထကုန္တယ္။ ေခ်ာင္းငယ္ေလး တစ္ခုနားကို ေရာက္ေတာ့ ကီမိုႏို ပိုးစေလး ဝတ္ထားတဲ့ မိန္းမလွေလး တစ္ေယာက္နဲ႔ ဆံုတယ္။ အဲ့မိန္းကေလးက ဒီေခ်ာင္းေလးကို ျဖတ္ကူး ခရီးဆက္ဖို႔ အခက္ၾကံဳေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။

တန္စင္ ကိုယ္ေတာ္ေလးက ခ်က္ခ်င္းပဲ – “လာ သူငယ္မ” ဆိုျပီး လက္ေမာင္းနဲ႔ ေပြ႕ခ်ီ၊ အဲ့ေခ်ာင္းကို ျဖတ္ကူးေပး လိုက္တယ္။ အဲခိဒို ကိုယ္ေတာ္ ကေတာ့ ဘာမွမေျပာဘဲ ႏႈတ္ဆိတ္ ေနတယ္။ အဲ့လိုနဲ႔ ကိုယ္ေတာ္ နွစ္ပါး ခရီးဆက္လာရင္း ဘုရားေက်ာင္း တစ္ေက်ာင္းကို ေရာက္ေတာ့ မိုးလည္းခ်ဳပ္ျပီမို႔ နားလိုက္ၾကတယ္။ အဲ့အခါမွာ အဲခိဒို ကိုယ္ေတာ္ေလးက မေနႏိုင္ေတာ့ဘူး။ သူ႔မိတ္ေဆြ တန္စင္ ကိုယ္ေတာ္ ေလးကို ေမးတယ္။

“ကိုယ္ေတာ္ ။ က်ဳပ္တို႔ ဘိကၡဳေတြဟာ အမ်ိဳးသမီးေတြနဲ႔ ေဝးေဝးေနသင့္တယ္ မဟုတ္လား။ အထူးသျဖင့္ ငယ္ရြယ္ေခ်ာေမာတဲ့ မိန္းကေလး ေတြနဲ႔ ဆို ပိုျပီးေတာင္ ဂရုျပဳရေသးတယ္ မဟုတ္လား။ ဒီလို အျပစ္ ၊ အႏၱရာယ္ၾကီးလွတဲ့ ကိစၥကို ကိုယ္ေတာ္ ဘာလို႔ လုပ္ခဲ့တာလဲ”

တန္စင္ကိုယ္ေတာ္ေလးက ျပန္ေျဖတယ္။

“ကိုယ္ေတာ္၊ က်ဳပ္ ဟိုမိန္းကေလးကို အဲ့မွာတင္ ထားထားျပီးခဲ့ျပီ။ ကိုယ္ေတာ္က ဘာလို႔ ဒီအထိ သယ္လာရတာလဲ”

……………………………………………….

လက္ဘက္ရည္တစ္ခြက္

ဂ်ပန္ႏိုင္ငံမွာ မီဂ်ီေခတ္ ( ၁၈၆၈ – ၁၉၁၂ ) အတြင္းက ဇင္ဆရာ တစ္ပါးရွိခဲ့တယ္။ သူ႔အမည္က နန္းအင္ တဲ့။ သူ႔ဆီကုိ တကၠသိုလ္ ပါေမာကၡ တစ္ေယာက္က ဇင္ဗုဒၶဘာသာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေမးျမန္းခ်င္ပါတယ္ ဆိုျပီး လာတယ္။

ဆရာ နန္းအင္ဟာ လက္ဘက္ရည္နဲ႔ တည္ခင္းဧည့္ခံတယ္။ ဧည့္သည္ ပါေမာကၡ အတြက္ လက္ဘက္ရည္ ငွဲ႔ေပးတယ္။ ငွဲ႕တာမွ ျပည့္လ်ံေနလဲ မရပ္ေသးဘဲ ဆက္ငွဲ႕ ေနတယ္ ။ ပါေမာကၡၾကီးက အဲ့ဒါကို ေတြ႔ေတာ့ ပထမ ေငးၾကည့္ေနေသးတယ္။ ဆရာ နန္းအင္ ကေတာ့ ဆက္ငွဲ႕ေနတုန္းပဲ။ ေနာက္ေတာ့ ပါေမာကၡၾကီးလည္း မေနႏိုင္ဘဲ ေျပာရေတာ့တယ္။

“ခြက္က ျပည့္ေနျပီ မလား ဆရာသခင္ ၊ ဆက္ထည့္ေနရင္ ဒီလိုပဲ လ်ံက်ေနမွာပါ”

အဲ့ေတာ့ ဆရာက-

“ဒီခြက္လိုပါပဲ။ မိတ္ေဆြၾကီးဆီမွာ အသိ အၾကံဥာဏ္ ေတြးဆခ်က္ေတြ ျပည့္ေနတယ္။ အဲ့ဒါေတြကို ခါက်င္း၊သြန္ မပစ္ႏိုင္ဘဲ က်ဳပ္က ဇင္တရားကို ဘယ္လိုျပရမလဲ”

…………………………………

နာခံတတ္မႈ

ဆရာသခင္ ဘန္ခဲအိ ရဲ႕ တရားပြဲကို ဇင္ကိုယ္ေတာ္ေတြသာ မကဘူး၊ အလႊာ အနိမ့္ အျမင့္ အမ်ိဳးမ်ိဳးက လူပုဂၢိဳလ္ေတြပါ တက္ေရာက္ နားေထာင္ တတ္ၾကတယ္။ သူ ေဟာၾကားတဲ့ တရားေတြဟာ ဘယ္က်မ္းစာ၊ ဘယ္ဋီကာထဲကမွ မဟုတ္ဘူး။ ဘယ္ ဆိုစကားကုိမွ မကိုးကားဘူး။ အညႊန္း မရွိဘူး။ သူေျပာတဲ့ စကားလံုးတိုင္းဟာ သူ႔ရင္ထဲကပဲ တိုက္ရိုက္ ထြက္ေပၚလာတယ္။ သူ႕ရင္ထဲက ထြက္ေပၚလာတဲ့ အဲ့စကားလံုး တစ္လံုးခ်င္စီကုိ နားေထာင္သူတို႔ ရင္ထဲတိုက္ရိုက္ ေရာက္ႏိုင္ေအာင္သာ ေျပာပါတယ္။

ကာလာမသုတ္ေတာ္ ႏွင့္ ေဝဖန္ေရး

ေအာက္ပါစာကို Facebook ရွိ note စာမ်က္နွာ တစ္ခုမွ ရယူထားပါတယ္။ မူရင္းေရးသားသူက ဘုန္းေတာ္ၾကီးတစ္ပါးထင္ပါတယ္။ Mahar Manapim လို႔ အမည္ေပးထားတာ ေတြ႔ရျပီး၊ ဤစာနဲ႔ မွတ္တမ္းတင္အပ္ပါတယ္ ဗ်။ ( မူရင္းေတြ႔ရသည့္အတိုင္း စာလံုးေပါင္းသတ္ပံု၊ အျဖတ္၊ အရပ္ပါ မခ်န္၊ ယင္းအတိုင္း ကူးယူထားပါတယ္။ )

………………………………………………………………………………

ကာလာမသုတ္ေတာ္ နွင့္ ေ၀ဘန္ေရး

ဗုဒၶဘုရားရွင္အေပၚကို ေစာ္ကားေျပာဆိုထားတဲ့ ၀က္ဘ္ဆိုက္တစ္ခုကို အင္တာနက္မွာဖတ္မိၿပီး ဒီေဆာင္းပါးေလး ေရးခ်င္စိတ္ျဖစ္သြားတာနဲ႔ ေရးျဖစ္သြားတယ္။ ျပန္လည္ၿပီးတိုက္ခိုက္ေျပာဆိုဖို႔ရာ မဟုတ္ပါဘူး၊ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ စြတ္စြဲေျပာဆိုသူရဲ႕ စကားလံုးေတြက ၾကမ္းတမ္းၿပီးေတာ့ တစ္ခုမွလည္း မမွန္ကန္လို႔ပါ။ ဗုဒၶဘာသာေတြဘက္ကလည္း ျပန္လည္တိုက္ခိုက္ေျပာဆိုတာေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီလိုေတြ အျပန္အလွန္ ေျပာဆိုေနၾကရင္ျဖင့္ ဘယ္ေတာ့မွလည္း အေျဖမွန္ကို ရမွာမဟုတ္ပါဘူး။ အဓိက ျငင္းခုန္ေနၾကတာကေတာ့ ငရဲ ရွိမရွိဆိုတာနဲ႔ နိဗၺာန္ရွိမရွိဆိုတာေတြပါပဲ။ ငရဲဆိုတာ ဗုဒၶဘာသာေတြရဲ႕ မေရာက္ခ်င္ဆံုးေသာ ေနရာတစ္ေနရာ ျဖစ္သလို ထို႔အတူပဲ နိဗၺာန္ဆိုတာဟာလည္း ဗုဒၶဘာသာတိုင္းရဲ႕ ပန္းတိုင္ပါပဲ။ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ရဲ႕ အသက္ေလာက္ယံုထားတဲ့ ယံုၾကည္ခ်က္ကို တစ္ျခားတစ္ေယာက္ကပုတ္ခတ္ေျပာဆိုခြင့္ မရွိပါဘူး။ ဒါဟာ ဘယ္ဘာသာရယ္မွ မဟုတ္ဘဲ ဘာသာအားလံုးရဲ႕ ဥပေဒသပါ။ ေလာကမွာ ျမတ္စြာဘုရား ပြင့္ေတာ္မူလာတာဟာ ရည္႐ြယ္ခ်က္သံုးပါး ရွိပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာေတြ သိၿပီးသားျဖစ္ေပမယ့္ နားမလည္ေသးတဲ့ သူေတြ အတြက္ ရွင္းျပခ်င္ပါတယ္။ ဒီရည္႐ြယ္ခ်က္ေတြနဲ႔ ဆက္စပ္ျဖစ္ေပၚလာတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြကို စာေရးသူလည္း ဟိုတုန္းက သိပ္နားမလည္ မရွင္းလင္းခဲ့ပါဘူး။ ေတာင္ၿမိဳ႕ မဟာဂႏၶာ႐ံုဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး အရွင္ဇနကာဘိ၀ံသ ေဟာၾကားရွင္းလင္းျပသည့္ တရားေတာ္ကို နာၾကားၿပီးကတည္းက သေဘာေတာ္ေတာ္က်သြားပါတယ္၊ ဘုရားအေပၚကို ယံုၾကည္ ၾကည္ညိဳတဲ့စိတ္လည္း ပိုပိုၿပီး ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ပါတယ္။ ရည္႐ြယ္ခ်က္သံုးပါးက (၁) အတၱ (၂) ဟိတ (၃) သုခ တို႔ပါပဲ၊ အတၱ ဆိုတာ အက်ိဳးမ်ားဖို႔ ဟိတ ဆိုတာ အစည္းအပြားျဖစ္ထြန္းဖို႔နဲ႔ သုခဆိုတာ ခ်မ္းသာဖို႔လို႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ လူေတြရဲ႕ အက်ိဳးစည္းပြားအတြက္ဆိုတာ လူမ်ားစုအတြက္ပါ၊ ပါဠိလိုေတာ့ ဗဟုဇနဟိတ ဗဟုဇနသုခလို႔ပါပါတယ္။ အကုန္လံုးေတာ့လည္း မတတ္ႏိုင္ပါဘူး။ ဒီေနရာမွာ ဘုရားရွင္ပြင့္လာတာနဲ႔ လူေတြစည္းပြားျဖစ္သြားပါၿပီလား လူေတြခ်မ္းသာသြားပါၿပီလား ေမးစရာရွိလာပါတယ္၊ ေမးလည္းေမးပါ။ ဗုဒၶ၀ါဒကိုက ၀ိဘဇၨ၀ါဒ ေ၀ဘန္စီစစ္ခံတဲ့၀ါဒျဖစ္ပါတယ္။ ဗုဒၶဘာသာကို ကိုးကြယ္တဲ့ လူအမ်ားစု ဘာလို႔ဆင္းရဲသလဲ၊ ေမးပါ-ေမးလည္းေမးေနၾကပါတယ္။ မဟာဂႏၶာ႐ံုဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးက ထိုေမးခြန္းေတြရဲ႕ အေျဖအတြက္ ဘုရားရွင္ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးကို ကုသမႈမွာအင္မတန္ ကၽြမ္းက်င္ေတာ္မူတဲ့ ေဆးပါရဂူတစ္ေယာက္နဲ႔ ဥပမာေပးေတာ္မူခဲ့ပါတယ္။ ေဆးပါရဂူတစ္ေယာက္ဟာ သူ႕ထံကို လူနာလာမကုခ်င္ရင္ျဖင့္လည္း ေနပါ။ ေနလို႔ရပါတယ္၊ လာကုလွည့္ပါလို႔ မေျပာပါဘူး။ သူ႕ကို ယံုလို႔ လာၿပီးေဆးကုတဲ့ လူေတြကေတာ့ျဖင့္ သူ႕စကားကို ေသေသခ်ာခ်ာ နားေထာင္ရပါမယ္။ ဒီအစားအစာကို မစားနဲ႔လို႔ သူကေျပာရင္ မစားဘဲ ေနရမွာပါ။ ဒီေန႔မွ ေရခ်ိဳးဆိုရင္ ထိုေန႔က်မွ ေရခ်ိဳးရပါမယ္။ စသည္စသည္ျဖင့္ သူ႕စကားကို ေသခ်ာနားေထာင္ ရမွာပါ။ နားေထာင္ရဲ႕သားနဲ႔မွ ေရာဂါမေပ်ာက္ရင္ျဖင့္ ေဆးဆရာရဲ႕ တာ၀န္ပါပဲ။ ကိုယ္ကေတာ့ျဖင့္ ေဆးဆရာရဲ႕ စကားကို နားေထာင္ခ်င္တဲ့ စကားကိုၾက နားေထာင္လိုက္မယ္-ကိုယ္မကင္းႏိုင္တဲ့ အရာကိုေတာ့ နားမေထာင္ဘဲေနမယ္ဆိုရင္ေတာ့ ေရာဂါမေပ်ာက္ခဲ့ရင္ ေဆးဆရာနဲ႔ မဆိုင္ေတာ့ပါဘူး။

ဆိုေတာ့ျဖင့္ ဗုဒၶဘာသာအမ်ားစုကေကာ ေဆးဆရာနဲ႔တူတဲ့ ျမတ္စြာဘုရားရွင္ရဲ႕စကားကို ေသခ်ာနားေထာင္ေနပါရဲ႕လား၊

TCB ( ေရွးတရုတ္တို႔ဝါဒ-အၾကမ္းမ်ဥ္း )

ဟိႏၵဴဘာသာေရးတြင္ “ဘုရားသခင္ႏွင့္ ၎၏နာမေတာ္သည္ ဧက၊ တစ္သေဘာတည္း၊ တစ္ခုတည္း” ဟု ဆိုသည္။ တာအိုဘာသာတြင္မူ “သတ္မွတ္ေခၚေဝၚႏိုင္ေသာ အမည္နာမသည္ အမည္နာမ စစ္စစ္ မဟုတ္” ဟု ဆိုျပန္သည္။ အဘယ္ဟာ မွန္ပါသနည္း။

ဒ႑ာရီ အရ ဖူရွီ ( Fu Shi ) သည္ တရုတ္ မဟာအင္ပါယာ ဘုရင္ၾကီး (ဝါ) ဧကရာဇ္ သံုးပါးတြင္ ပထမဆံုး သမိုင္းဝင္ ဧကရာဇ္ ျဖစ္သည္။ ( က်ေနာ့စိတ္ထင္ – က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာအမ်ား ၾကားသိဖူးၾကေသာ မဟာသမၼတမင္းတို႔က ၎ထက္ ပိုေစာမည္။ ဟုတ္မဟုတ္ေတာ့ မသိ။ ) ခရစ္ေတာ္မေပၚမီ ႏွစ္သံုးေထာင္ အေစာပိုင္းက တရုတ္ျပည္လံုးကို စိုးမိုး အုပ္စိုးခဲ့သူ ျဖစ္သည္ဟု ယံုၾကည္ၾကသည္။ ဖူရွီသည္ တရုတ္ေရွးေဟာင္းက်မ္းတစ္ဆူ ျဖစ္ေသာ I-Ching ယီက်င္း ( သခၤါရက်မ္း/ေျပာင္းလဲျခင္း သေဘာတရား က်မ္း ) ပါ ၾတိမူဟ ရွစ္ခုတို႔ကို ေဖာ္ထုတ္ရွင္းလင္းခဲ့သူလည္း ျဖစ္သည္။ အခ်ိဳ႕က ယင္းတို႔သည္ တရုတ္တို႔၏ အရုပ္ဆန္ေသာ လက္ေရးစကားလံုးတို႔၏ အေျခခံလည္း ျဖစ္သည္ဟု ဆိုၾကပါသည္။

လက္ရွိ တရုတ္တို႔၏ ပင္မ ဒႆန ေရစီးေၾကာင္း နွစ္ခုမွာ တာအိုဝါဒႏွင့္ ကြန္ျဖဴးရွပ္ဝါဒ တို႔ ျဖစ္ျပီး ၎ဝါဒတို႔သည္ ဖူရွီ ၏ အစဥ္အလာမွ ဆင္းသက္လာၾကျခင္းသာ ျဖစ္သည္ဟု အယူရွိၾကသည္။ ခရစ္ေတာ္ မေပၚမီ ေျခာက္ရာစုမွ စတင္၍ ၎ဝါဒႏွစ္ဆူ ကြဲျပားသြားခဲ့ျပီး တာအိုဝါဒ၏ ဖခင္ – ေလာက္ဇူ ( BC 604-531 ) ၊ ကြန္ျဖဴးရွပ္ ဝါဒ – ဖခင္ ကြန္ျဖဴးရွပ္ ( BC 551-479 ) ဟူ၍ အမွတ္အသားရွိသည္။

တရုတ္တို႔၏ ဘာသာေရး အတြင္းမွ တတိယ ေရစီးေၾကာင္းမွာ ဗုဒၶဘာသာ ျဖစ္ျပီး အစဥ္အလာ အိႏၵိယမွ ဆင္းသက္သည္။ အိႏၵိယ ဗုဒၶဘာသာ မေထရ္မ်ား A.D ပထမ ရာစုတြင္ တရုတ္ျပည္သို႔ စတင္ဝင္ေရာက္ သာသနာျပဳသည္။ ယင္း အိႏၵိယ ဘုန္းေတာ္ၾကီးမ်ား၏ ၾကြင္းက်န္ရစ္ေသာ ေျပာစကားမ်ား အရ တရုတ္လူမ်ိဳးတို႔သည္ အေစာပိုင္း ကာလ ကတည္းက အိႏၵိယသို႔ ဘုရားဖူးအျဖစ္၊ ( သို႔မဟုတ္ ) ကုန္သည္အျဖစ္ ေရာက္ရွိလာၾကျပီး ဗုဒၶဘာသာ ယဥ္ေက်းမႈကို တရုတ္ျပည္သို႔ သယ္ေဆာင္သြားၾကသည္ဟု ဆိုသည္။ ထိုကာလမွစ၍ တရုတ္ျပည္တြင္ ပင္မ ဘာသာေရး ၾကီး သံုးခု ျဖစ္လာခဲ့သည္။ ေခတ္ႏွင့္ အညီ ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ေပါင္းစပ္၍ က်င့္သံုး လက္ခံၾကသည္ကိုလည္း ေတြ႔ျမင္ၾကရသည္။

စင္စစ္ အမ်ိဳးအမည္ မတူညီေသာ ဘာသာတို႔ကို ေပါင္းစပ္ရန္မွာ မလြယ္ကူေပ။ ဘာသာတစ္ခုမွ ကြဲျပားသြားဖို႔ရာသာ လြယ္ကူသည္။ သို႔ေသာ္ တရုတ္တို႔ ၏ ဘာသာၾကီး သံုးခု ျဖစ္ေသာ တာအိုဝါဒ၊ ကြန္ျဖဴးရွပ္ဝါဒ၊ ဗုဒၶဝါဒတို႔သည္ တခုႏွင့္ တစ္ခု ကူးလူးယွက္ႏြယ္ေနၾကသည္။ အနီးစပ္ဆံုးမွာ တာအိုဝါဒႏွင့္ ကြန္ျဖဴးရွပ္ ဝါဒတို႔ ျဖစ္ျပီး

စိတ္ႏွင့္ ရုပ္ ျပႆနာ အေၾကာင္း

စိတ္ ဟူသည္မွာ အင္မတန္ လ်ွင္ျမန္သည္ ဟု ေျပာၾကသည္။ မည္မ်ွ လ်ွင္ျမန္သနည္း ။
ေနာက္တစ္ခု စိတ္ကို ကိုယ္မွ ခြာ၍ ထားႏိုင္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။ မည္သို႔ ခြာထားၾကသနည္း။

ယင္းသို႔ စိတ္အေၾကာင္းကို စဥ္းစားသည့္ အခါ – စိတ္ကို စိတ္က ျပန္ၾကည့္ရေသာေၾကာင့္လား မေျပာတတ္။ ပတ္လည္ ခ်ာလည္ ရိုက္ေနပါသည္။ မ်က္လံုးသည္ မိမိ ကိုယ္ကိုယ္ မိမိ ျပန္မျမင္သကဲ့သို႔ စိတ္ကလည္း စိတ္ကို ျပန္မျမင္ျခင္းလား ။ ေတြးမိသည္။ ကိုယ္ ဥာဏ္မမွီ၍ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္။ ကမၼ႒ာန္းတိုက္ ၊ တရားစခန္း သြားေရာက္ ၾကားနာ၊ က်င့္ၾကံ ၾကသူမ်ားကေတာ့ ေျပာတတ္ၾကသည္။ စိတ္ က စိတ္ကို ျပန္ၾကည့္ရသည္မွာ အေျပာလြယ္သေလာက္ ခက္သည္ ဟု ဆိုသည္။ တကယ္ ခက္သည္လား က်ေနာ္ ၾကိဳးစားၾကည့္ခဲ့ဖူးသည္။ ထားေတာ့ ။ ဤသည္က က်ေနာ္ ေျပာခ်င္ေသာ အေၾကာင္း မဟုတ္။

စိတ္သည္ တကယ္ ရွိမရွိ။ စိတ္သည္ ရုပ္မွ ျဖစ္သလား။ စိတ္ေၾကာင့္ ရုပ္ျဖစ္သလား- ဟူေသာ အေၾကာင္းကိုသာ ေျပာလိုသည္။ စိတ္ သည္ က်ေနာ္တို႔ ခႏၶာကိုယ္မွ သီးျခားျဖစ္ ပါသလား။ က်ေနာ္တို႔ ဗုဒၶဘာသာတြင္ “ဖႆ ပစၥယာ ေဝဒနာ” ဟု ဆိုထားေသာေၾကာင့္ ထိေတြ႔မႈ ရွိ၍ ခံစားသိရွိရမႈ ေဝဒနာ ရွိသည္ဟု နားလည္ထား သိထားရသည္။ ( တနည္း ) “ၾကားဖူးနားဝ” ရွိထားရသည္။ သို႔ေသာ္ အဘိဓမၼာအရ ေဝဒနာသည္ စိတ္မဟုတ္ေသး။ က်ေနာ္ ဤေနရာတြင္ ေျပာေသာ စိတ္ဟူသည္ “ဝိညာဏ ပစၥယာ နာမရူပံ” ဟူေသာ ပုဒ္မွ ရုပ္နွင့္ နာမ္ ဟု ခြဲျခားရာတြင္ ပါရွိသည့္ နာမ္ သေဘာကို ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

ရုပ္ႏွင့္ နာမ္ ျပႆနာသည္ ေရွးအတီေတ ကာလကတည္းက စ၍ ယေန႔အထိ အေရွ႕တိုင္းတြင္ေရာ အေနာက္တိုင္း တြင္ပါ ေတာ္ေတာ္ ျဂိဳလ္ေမႊေသာ ျပႆနာ ျဖစ္သည္။ သခ်ၤာနည္း အရ အၾကမ္းဖ်ဥ္း ခြဲျခား ထားရွိေသာ အခါ အပိုင္း သံုးပိုင္း ရရွိသည္။ ယင္း အပိုင္းမ်ားမွာ ေအာက္ပါ အတိုင္း ျဖစ္ပါသည္။ ( အၾကမ္းဖ်ဥ္းဟု ဆိုထားပါသည္။ မျပည့္စံုပါ။ လိုေနပါမည္။ )

၁။ “ေလာကတြင္ ရုပ္ခ်ည္းသာ ရွိသည္။”

ဤအယူသည္ နာမ္ကို ၊ စိတ္ကို ပစ္ပယ္ျခင္း မဟုတ္ေပ။ ထိုအယူရွိသူမ်ားကို စိတ္ရွိသလား ဟုေမးလ်ွင္ ရွိသည္ဟုသာ ေျဖေပးၾကလိမ့္မည္။ သို႔ေသာ္ စိတ္ဟူသည္ ရုပ္မွ ကင္း၍ မရွိ။ ရုပ္မွ ေပါက္ဖြားလာေသာ မီးညြန္႔မီးေပါက္မ်ိဳး သာ ျဖစ္သည္ ဟု ဆိုသည္။ အမ်ားအားျဖင့္ ကေန႔ေခတ္ သိပၸံတြင္ အာရံုေၾကာ ဆိုင္ရာ သိပၸံသမားမ်ားသည္ ယင္းအယူကို အေျခခံထား၍ ေလ့လာၾကသည္။

၂။ “ေလာကတြင္ နာမ္ခ်ည္းသာ ရွိသည္။”

ဤအယူသည္လည္း ရုပ္ကို ပစ္ပယ္ျခင္း မဟုတ္ေပ။ ရုပ္ပိုင္းသဘာဝ မွန္သမ်ွကို သိျမင္ၾကသည္မွာ နာမ္သာ ျဖစ္၍ ယင္း စိတ္သည္/နာမ္သည္သာ အစစ္အမွန္ ျဖစ္ေၾကာင္း ျပဆိုလိုရင္း ျဖစ္သည္။ ဤ သိႏိုင္ေသာ စိတ္မွ မရွိလ်ွင္ အဘယ္ရုပ္မ်ား အဘယ္သို႔ ရွိေနပါေစ- မသိႏိုင္၊ မျမင္ႏိုင္၊ ထို႔ျပင္ အသိပညာ အစုအေပါင္းျဖင့္ လက္ရွိ စမ္းသပ္ႏိုင္ေသာ ရုပ္ နယ္ပယ္ကို လြန္၍ စိတ္သည္ ျဖန္႔က်က္ႏိုင္သည္ ဟု ယူဆၾကသည္။ ပေလတို ဝါဒတြင္ Idea သည္ ျမင့္ျမတ္ေသာ ဘံုဌာန အျဖစ္ကို မွတ္ယူထားသည္ ရွိပါသည္။ ေနာက္ပိုင္း ယင္းအယူကဲ့သို႔ရွိသည္က ဥပမာအားျဖင့္ ဆိုလ်ွင္ ေဂ်ာ့ ဘာကေလ ျဖစ္သည္။

၃။ “ေလာကတြင္ ရုပ္ႏွင့္ နာမ္ ပူးတြဲ တည္ရွိသည္။”

ဤအယူတြင္မူ အမ်ား လက္ခံၾကသည္။ ထိုသို႔ အမ်ား လက္ခံသည့္ အေလ်ာက္လည္း အယူကြဲမ်ား အမ်ားအျပား ရွိသည္။ အေနာက္တိုင္း ဒႆနိက ဖခင္ၾကီးဟု သမုတ္ၾကေသာ ေဒးကား ( Descarte ) က ရုပ္ႏွင့္ နာမ္တို႔သည္ တြဲလ်က္တည္ရွိသည္ ဟု ဆိုေကာင္းဆိုထားေသာ္လည္း အဘယ္ကဲ့သို႔ တြဲလ်က္ ရွိသနည္း ဟူေသာ ေမးခြန္းအတြက္မူ ေျဖၾကားထားပံုမွာ ဤသို႔ ျဖစ္သည္။

ရုပ္ႏွင့္ နာမ္တို႔သည္ အလြန္ အခ်ိန္မွန္ေသာ နာရီ ႏွစ္လံုး ကဲ့သို႔ ျဖစ္သည္။ တစ္လံုးႏွင့္ တစ္လံုး တစ္သီး တျခားစီ ျဖစ္ေသာ္လည္း တူမ်ွေသာ အခ်ိန္ကို ျပေနသကဲ့သို႔ ရုပ္ႏွင့္ နာမ္တို႔သည္ အမ်ိဳးအစား မတူ တကြဲတျပား စီ ျဖစ္ေသာ္လည္း အတူတကြ အလုပ္လုပ္ၾကသည္ ဆို၏။

ထိုရုပ္ႏွင့္ နာမ္တို႔ မည္သို႔ ျဖစ္ေပၚလာေၾကာင္း အေမးရွိေသာ ေနာက္ဆံုးတြင္ “ဘုရားသခင္ ဖန္ဆင္းျခင္း ျဖစ္သည္” ဆိုေသာ အယူသို႔ ေရာက္ေတာ့သည္။

ထိုထိုေသာ ေန႔မ်ား

ဒီကေန႔ က အမ တစ္ေယာက္ရဲ႕ ေမြးေန႔။ အမ ဆိုေပတဲ့ အရင္းေတာ့ မဟုတ္ဘူး။ အမ မရွိတဲ့ က်ေနာ့ အတြက္ ေတာ္ေတာ္ ခ်စ္ရတဲ့ အမ တစ္ေယာက္ပဲ ဆိုပါေတာ့။ ဒါေပတဲ့ ထူးထူးျခားျခား မို႔၊ ေမြးေန႔ မို႔ ဆိုျပီးလဲ ဘာမွ လုပ္ေပးဘူး။ ဘာလို႔ ဆို က်န္တဲ့ ေန႔ေတြကပဲ မထူးျခား သလိုလို၊ အေရး မပါ သလိုလို။ ( အဓိပၸာယ္ သက္ေနမယ္ လို႔ ထင္မိတဲ့ စိတ္ေၾကာင့္ပါပဲ )။

တစ္ေယာက္ကေတာ့ ေျပာပါတယ္။ ဒါဟာ အဲ့လူတစ္ေယာက္ အတြက္ သတိတရ ၊ အသိအမွတ္ ျပဳေပးတယ္ ဆိုတာဟာ- ဝမ္းသာ မႈ ၊ ပီတိ တစ္ခုခု ကို ျဖစ္ေစတာပါပဲ တဲ့။ သူ႔စကား အတိအက်ေတာ့ ဟုတ္ပါဘူး။ အဲ့သေဘာမ်ိဳး ေျပာတယ္။

ဟုတ္ပါလိမ့္မယ္။ “ဝမ္းသာမႈ၊ ပီတိ၊” ဆိုတဲ့ စကား။ ေတြးမိတာက – အဲ့ဒါ ျဖည့္စြမ္းေပးႏိုင္ဖို႔ အတြက္ – ဒါမွလား။ ဒီေမြးေန႔မွလား။ အျခား တစ္ခုခု လုပ္လို႔ မရေတာ့ဘူးလား။

ျပည္ပေရာက္ေနတဲ့ အမတစ္ေယာက္က လွမ္းေျပာတယ္။ က်ေနာ့အမ အတြက္ တစ္ခုခုေလး ျဖစ္ေအာင္တဲ့။ ဆိုပါစို႔၊ အရုပ္ေလး တစ္ရုပ္ ဝယ္ဖို႔ေပါ့။ သူကလည္း အတင္းအက်ပ္ ဝယ္ေပးေစဖို႔ ေျပာေနတာ မဟုတ္ပါဘူး။ က်ေနာ့ အမ အေၾကာင္း သိသေလာက္မွာ – က်ေနာ့အမကလည္း ( ဆိုပါစို႔ – မဂ်ဴး ေပါ့ ) မဂ်ဴးကလည္း “ဒီေန႔ဟာ ငါ့ေမြးေန႔ေလးပါ၊ ငါ့ကို ဒါလုပ္ေပးပါ” လို႔ ေတာင္းဆိုေနတာ မ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ မဂ်ဴးမွာ ဒီလို စိတ္မ်ိဳးလည္း မရွိဘူး။ ဒါေပတဲ့ ေစာနက ေျပာသလို “ပီတိ” အေၾကာင္းေတြ၊ ျပည္ပက အမ မွာေနတာေတြ ၊ အဲ့ဒါေတြကို – စိတ္ကူး စဥ္းစားျပီး အျပင္ထြက္ လာလိုက္တယ္။ အရုပ္ကေလးဝယ္၊ “Happy Birthday,My Sis” လို႔ လုပ္၊ သူလည္း ၾကည္ႏူးသြား၊ ကိုယ္လဲ ေပ်ာ္ သြား။ ထံုးစံက အဲ့ဂလို။

အရင္က ေမြးေန႔ ဆိုတာေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ကိုယ္ မ်က္ျမင္ ၾကံဳေတြ႔ ရဖူးတာေတြ အေၾကာင္း စဥ္းစား မိလာတယ္။ ေမြးေန႔ ( ဒါမွမဟုတ္ ) တစ္ခု ေရာက္လို႔ ကိုယ့္ရင္းႏွီးရာ လူေတြ ျမင္ရင္ Facebook တက္မယ္။ ဒါမွမဟုတ္ Ning.com ရွိရင္ အဲ့ Social Sites ကို တက္မယ္။ Happy Birthday လုပ္မယ္။ စာေရးမယ္။ ျပီးေတာ့လဲ ေမ့သြားမယ္။ က်ေနာ္ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ ေမးၾကည့္မိပါတယ္။ ငါတို႔ တကယ္ သတိရသင့္တဲ့ ေမြးေန႔ေတြက ဘယ္ေန႔ေတြလဲ။

တကယ္ က အနီးစပ္ဆံုး က်ေနာ့ေမြးအေဖ ရဲ႕ ေမြးေန႔၊ ေမြးအေမရဲ႕ ေမြးေန႔။ က်ေနာ္ မသိပါဘူး။ အဆံုးစြန္ဆံုး က်ေနာ့ ေမြးေန႔လည္း မွတ္ မထား မိဘူး။ ( နည္းနည္း လြန္တယ္ လို႔ ေျပာရင္ ေဆာရီးပါပဲ။ တကယ္ကို ေမ့ပါတယ္ ။ ဟိုးတုန္းက လူရႊင္ေတာ္ၾကီးမ်ား ေျပာတာ သတိရတယ္။ မင္း ဘယ္ေန႔က ေမြးတာလဲ ေျပာေတာ့ ေဘးဘက္ ေဒၚပုမၾကီး – အိမ္မွာ – ဘဲ ေပ်ာက္တဲ့ ေန႔က – လို႔ ျပန္ေျဖၾကသလိုမ်ိဳး ၊ က်ေနာ္လည္း အဲ့ဂလိုမ်ိဳးပဲ မွတ္ထားခဲ့မိတာ။ )

နိဒါန္း အပ်ိဳးမွာ တင္ ေတာ္ေတာ္ ရွည္ေနပါမယ္။ Gtalk မွာ အသိတစ္ေယာက္နဲ႔ စကားေျပာထားတာကို တင္ပါမယ္။ ဒီ ေမြးေန႔ ဆိုတဲ့ အေၾကာင္းပါပဲ။ ပထမအပိုင္းမွာ ေခ်ာ္ ေခ်ာ္ျပီး – ဒႆနိက ဆန္ဆန္ ေျပာၾကရင္း ေဘးေရာက္ သြားတာ ရွိပါမယ္။
ေအာက္ပါ စာပိုဒ္ေတြမွာ me – က က်ေနာ္ ျဖစ္ျပီး AA: – က က်ေနာ့ အခ်စ္ဆံုး သူငယ္ခ်င္း တစ္ေယာက္ ျဖစ္ပါတယ္။

ေျပာသံ ဆိုသံ ေလသံ မၾကိဳက္လို႔ ဘဝင္မက် ခဲ့ပါရင္ စိတ္ၾကိဳက္သာ ေျပာခဲ့ႏိုင္ပါေၾကာင္း။

ေဇယ်။
……………………………………………………..
me: ေမြးေန႔ ဆိုတာနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ က်ေနာ့ စိတ္ထဲ ရွိတာကို ရွင္းျပရရင္ -
အထင္ကရ လူပုဂၢိဳလ္ ဘာၾကီး ျဖစ္ေနပါေစ..။ ေမြးေန႔ တစ္ေန႔က ကိုယ္ေသဖို႔ တစ္ရက္ နီးကပ္ လာေၾကာင္းကိုသာ ဆိုလိုတာ။
အနီးအနားက လူတစ္ေယာက္ကို ဂရုစိုက္ျပတဲ့ ရွိဳး၊ ျပကြက္ ထံုးစံေတြက … အေနာက္တိုင္းက လာတာေတြ။
Happy Birthday ပါလို႔ .. အျပန္အလွန္ ႏႈတ္ခြန္းဆက္ၾကရာကေန. ဝမ္းသာပီတိကို ဖလွယ္ၾကတယ္ေပါ့ – ခင္ဗ်ား ေစာနက ေျပာသလို ဟုတ္ေကာင္း ဟုတ္မယ္။
ဒါေပမယ့္ ဒီလူေတြကေရာ တကယ္ သတိတရ ရွိေနရမယ့္ လူေတြကို – ( သူ႔အခ်ိန္အခါ ) ေရာက္ၾကတဲ့ အခါ သတိရၾကရဲ႕လား။