ကိုဓ

လက္တစ္ဖက္ ဆံုးရင္ လက္တစ္ဖက္ ခ်င္း၊ မ်က္လံုး တစ္ဖက္ ကန္းရင္ မ်က္လံုး တစ္ဖက္ ခ်င္း ဆိုတဲ့ ဟမၼဴရာဘီရဲ႕ ကိုဓ ဥပေဒက ၾကီးစိုးလ်က္ ပဲလား။ လူေတြ ရင္ထဲမွာ ရန္ အငုတ္၊ အေျငွာင့္ေတြနဲ႔ ဆိုတာ ရွိေနတာပဲလား ။ အဲ့လို ေတြးျဖစ္လာတဲ့ သတင္း ဖတ္မိတာ ေျပာရင္ –

Ameneh Bahrami

၁၆ ရက္ေန႔ ေန႔စြဲနဲ႔ တင္ရွိလာတဲ့ ေလာ့စ္ အိန္ဂ်လိ တိုင္းမ္မွာ ျပီးခဲ့တဲ့ ခုနွစ္နွစ္ေလာက္ အခ်ိန္က အီရန္ အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္ ကို အက္ဆစ္နဲ႔ ပက္ခဲ့တဲ့သူ – အဲ့လူကို အခု ဘယ္လို ျပစ္ဒဏ္ ခ်မလဲ ။ ခံုရံုးက အၾကိတ္အနယ္ စဥ္းစားေနရတယ္။ ေရႊ႕ဆိုင္းလိုက္ရတယ္ ၊ ဆိုင္းငံ့ထားရတယ္လို႔ ၾကားတယ္။

မာဂ်စ္ မိုဗာဟယ္ဒီ ဆိုတဲ့ ၂၁ ႏွစ္အရြယ္ လူငယ္က သူ႕ကို လက္ထပ္ဖို႔အတြက္ ျငင္းဆန္ရေကာင္းလား ဆိုတဲ့အေၾကာင္း ျပခ်က္နဲ႔ အမီနာ ဘာရာမီဆိုတဲ့ အမ်ိဳးသမီးကို ဆာလဖ်ဴရစ္ အက္ဆစ္ တစ္ဂါလံ ေက်ာ္ေက်ာ္ ေလာင္းခ်ခဲ့တယ္ ဆိုပဲ။ အဲ့အခ်ိန္က လြန္ခဲ့တဲ့ ခုနွစ္နွစ္ ၊ ၂၀၀၄ ခုနွစ္က ။ အဲ့တုန္းက ဘာရာမီက တဲဟ္ရန္းမွာ ေနတယ္။ ေအာင္လည္း ေအာင္ျမင္ေနတဲ့၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရည္မွန္းခ်က္ လည္း ၾကီးတဲ့ မိန္းကေလး အင္ဂ်င္နီယာ တစ္ေယာက္ အျဖစ္ ဘဝရပ္တည္ ေနခဲ့တာ။ အခုေတာ့ သူ႕အတြက္ ဆာဂ်ရီ ခြဲစိတ္မႈ ျပဳရာ စပိန္မွာ ေန ေနပါတယ္။

ဒီလို ျပစ္ဒဏ္မ်ိဳးကို အီရန္ႏိုင္ငံရဲ႕ အစၥလာမ္ ျပစ္မႈဆိုင္ရာ ဥပေဒေတြမွာ ခြင့္ျပဳပါတယ္။ qisas လို႔ ေခၚမယ္။ retributive justice တဲ့။ တရားခံရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ကို တူမ်ွတဲ့ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ျခင္း တစ္မ်ိဳး လို႔ပဲ ဆိုရမယ္။

ဘိုင္ရု က အစၥလမ္ေလ့လာေရး ပညာရွင္ အာမက္ မူဆာလီ ရဲ႕ အေျပာအရေတာ့ ဒီ retributive justice ဆိုတာ ပုဂၢိဳလ္ေရး အခ်င္းခ်င္း ျပစ္မႈ ေျဖရွင္းရာမွာ ဘံုသံုးေလ့ ရွိတဲ့ နည္းလမ္း တစ္ခုပဲတဲ့။ တရားရံုး ေတြမွာ ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္တာ ထက္ အမ်ားအားျဖင့္ မိသားစုဝင္ အခ်င္းခ်င္း ၾကားမွာပဲ ေျဖရွင္းေလ့ ရွိတဲ့ နည္းပဲ လို႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီကိစၥမွာေတာ့ ဘာရာမီက ျပစ္ဒဏ္ အေနနဲ႔ စီရင္ခံ၊ ခ်မွတ္ခံ လိုက္ရတယ္။

အခုေနာက္ပိုင္း ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာ လူ႕အခြင့္အေရး အဖြဲ႕အစည္း ၊ ဘာညာ ေတြက ဒီျပစ္ဒဏ္ စီရင္ခ်က္ကို ျပင္ဆင္ဖို႔ ဖိအားေပး လာတယ္။ အခု ဒီစီရင္ခ်က္ကို ဘယ္လို ျပင္ဆင္မလဲ ဆုိတာ ဆိုင္းငံ့ ေရႊဆိုင္း လိုက္ရ ပါျပီတဲ့။

ဒီေနရာမွာ အစၥလာမ္ အျမင္ေတြ ၊ ဗုဒၶဘာသာ အျမင္ေတြ ဆိုတာမ်ိဳးကို ခဏဖယ္ထားျပီး လူဆိုတာကို လူပိန္းအျမင္ နဲ႔ပဲ ျမင္ၾကည့္ရင္ – ဒီအမႈမွာ မိန္းကေလး တစ္ေယာက္ကို ရုပ္ဆင္း ပ်က္သြားေအာင္ လုပ္လိုက္တဲ့ ( အဲ့ထက္မကလည္း ပိုခ်င္ပိုမယ္ ) အဲ့လူတစ္ေယာက္ကို ဒီလို ျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ရံုနဲ႔ တူမ်ွ တဲ့ ျပစ္ဒဏ္ ျဖစ္သြားေရာလား။

ဆိုလိုတာက မ်က္လံုးတစ္ဖက္ ဆံုးရွံဳးခံ လိုက္ရလို႔ အဲ့လူရဲ႕ မ်က္လံုးကို ျပန္ေကာ္ထုတ္ လိုက္တာနဲ႔ပဲ နွစ္ဦး ႏွစ္ဖက္ ေက်သြားေရာ၊ ညီသြား ေရာလား။ ငယ္စဥ္က ဟမၼဴရာဘီရဲ႕ ကိုဓဥပေဒ ဆိုတဲ့ ေက်ာင္းသင္ခန္းစာ သင္ခဲ့ခ်ိန္က အေတြး – ျပန္ ေတြးမိလာပါတယ္။ တကယ္ေတာ့ ဘယ္ဥပေဒ မွာမွ မညီမ်ွ သြားဘူး။ ျပစ္မႈ တစ္ခု အတြက္ ညီမ်ွတဲ့ ျပစ္ဒဏ္ကို လူသားေတြ ဘယ္လို ဘယ္နည္း ခ်မွတ္ၾကမလဲ ။

လူသတ္မႈ က်ဴးလြန္လို႔ လူတစ္ေယာက္ကို ေထာင္ ၇ နွစ္ခ်လိုက္တယ္။ ဆိုပါစို႔။ ေသဆံုးသြားတဲ့ လူရဲ႕ မိသားစု ( ေသတဲ့သူက တစ္ေကာင္ၾကြက္ မဟုတ္ရင္ ေပါ့ေလ ) အဲ့မိသားစု အေနနဲ႔ ခံစားရမယ့္ ဒုကၡ ေဝဒနာက ဟိုလူ ေထာင္ ၇ နွစ္နဲ႔ ညီ သြားေရာလား။ ညီပါတယ္ လို႔ ဘာနဲ႔ တိုင္းတာမလဲ။

ေျပာရဦးမယ္။ က်ေနာ္ ငယ္ငယ္က အေဖနဲ႔ အတူတူ အိမ္ေဆာက္လာတာ။ လက္သမား မေခၚဘူး။ ေတာအိမ္ ဆိုေတာ့ ကာ သိတဲ့အတိုင္း ဝါးကူလိုက္ ၊ သစ္ကူလိုက္ေပါ့။ အစက ဓနိမိုး။ အခုေနာက္ပိုင္းေတာ့ သြပ္။ အဲ့တုန္းက ျဖစ္ခဲ့တာေလး သတိ ရမိတယ္။ က်ေနာ္ သံရိုက္ေတာ့ မရိုက္တတ္ဘူး ။ သံေခ်ာ္တယ္။ ေအာက္ ေျမၾကီးမွာက အမိႈက္ေတြ ပြေနတာ ဆိုေတာ့ သံက ေခ်ာ္ျပီး လြတ္က်ရင္ အစကို ျပန္ရွာ မရေတာ့ဘူး။ အဲ့ေတာ့ သံတစ္ေခ်ာင္း ဆံုးတယ္ေပါ့။ အဲ့မွာ အေဖက ထဆူတယ္။ သံေစ်းေတြက ဘယ္ေလာက္ ျဖစ္ေနတာ ၊ မင္းက ဘာမွန္း ကမ္းမွန္း နားလည္တာ မဟုတ္ဘူး။ အသံုးကို မက်ဘူး ဆိုတာမ်ိဳးေပါ့ ။ သံတစ္ေခ်ာင္း ဆံုးရာကေန ဘဝတံုးရပါတယ္ ဆိုတာအထိ ေရာက္တယ္။ တသက္လံုး လူျဖစ္မယ့္ ေကာင္မဟုတ္ဘူး ဆိုတာလည္း ပါေသးတယ္။ ေခါင္းငံု႕ျပီးသာ ခံေနလိုက္တယ္။ ေနာက္ တစ္ေအာင့္ ေနေတာ့ အေဖ သံရိုက္ရင္း သံေခ်ာ္ ၊ ( အဲ့လိုပဲ ) ျပဳတ္က်ေရာ။ က်ေနာ္လည္း ၾကည့္ေနတာ ။ သူ႔ဟာသူ ေအာက္မွာ ျပန္ရွာ ၊ ေနာက္ဆံုး မရေတာ့ သံအသစ္ ထုတ္ရိုက္တယ္ ။ က်ေနာ္ကလည္း စိုက္ၾကည့္ေနဆဲပဲ။ က်ေနာ္ သူ႕ ၾကည့္ေနတဲ့ အဓိပၸာယ္ကို သိေတာ့ ျပံဳးစိစိနဲ႔။

အဲ့ဒါ ကို ခုခ်ိန္မွာ ျပန္စဥ္းစားျပီး ကိုယ့္ဟာကိုယ္ လိုရာဆြဲယူ ေတြးၾကည့္တယ္။ ဥပေဒဆိုတာ ေျပာမရႏိုင္ ဆိုမရႏိုင္တဲ့ သူေတြၾကားမွာ ဘာမွ အဓိပၸာယ္ မရွိဘူး ။ ဘာမွလည္း တူညီ ခံစားခ်က္ေတြ၊ တူညီ ရပိုင္ခြင့္ ေတြ မေျပာေလနဲ႔ ။ မရွိဘူး။ ျဖစ္ႏိုင္ရင္ ဟုိးတုန္းကလို သခင္ေတြ အတြက္က ဥပေဒတစ္မ်ိဳး၊ ကၽြန္ေတြ အတြက္က ဥပေဒတစ္မ်ိဳး လို႔ေတာင္ ထားခ်င္ၾကေသးတာ။( သားအဖခ်င္း ၾကားကေန လိုရာ ဆြဲေျပာတယ္လို႔ မထင္ပါနဲ႔။ အျခား အျပင္လူကို မေျပာခ်င္လို႔ ဒီဥပမာပဲ ေပးရတာ )

အဲ့လို ေတြးေနေတာ့ တစ္ေယာက္က က်ေနာ့ကို ေျပာတယ္ ။ တရားဥပေဒ ရဲ႕ သရုပ္ကို ေဖာ္တဲ့ ခ်ိန္ခြင္ အမွတ္အသားေလ။ မင္း မျမင္ဖူးဘူးလား တဲ့။ သူ ဘာဆက္ေျပာမလဲ သိခ်င္တာ နဲ႔ပဲ ခ်ိန္ခြင္ေတာင္ မျမင္ဖူး သေယာင္ေယာင္ နည္းနည္း ေအာင့္ခံလိုက္ရတယ္။ သူက ဆက္ေျပာတယ္။ ခ်ိန္ခြင္မွာ အေလးေတြ ရွိတယ္ကြာ၊ ဆိုပါစို႔ ၊ တစ္ပိႆာ အေလး၊ ဆီတစ္ပိႆာ လိုခ်င္ရင္ အဲ့ပိႆာၾကီး ခ်ိန္ခြင္တစ္ဖက္မွာတင္၊ တစ္ဖက္မွာ ဆီကိုတင္ ။ ခ်ိန္ၾကည့္။ အဲ့လိုပဲ ေနာက္တစ္ခါ ဆီတစ္ပိႆာ လိုခ်င္ရင္ – ပိႆာေလးကို တစ္ဘက္မွာထည့္၊ ခ်ိန္ၾကည့္၊ အဲ့လို ေနရာမွာ တူညီမႈ ၊ တူမ်ွမႈ ဆိုတာ လိုခ်င္တာနဲ႔ပဲ ဆီ နဲ႔ ပိႆာအေလးက အတူတူပဲလို႔ ေျပာလို႔ မရဘူးေလတဲ့။ ပိႆာအေလးဆိုတာ တစ္ဘက္မွာရွိတဲ့ ဆီကုိ တစ္ၾကိမ္နဲ႔ တစ္ၾကိမ္ ညီမ်ွ သြားေစဖို႔ တိုင္းတာတဲ့ အရာသက္သက္ပဲ။ အဲ့ဒါဟာ ဥပေဒပဲ လို႔ ေျပာတယ္။

ဟုတ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ ဆီ- ကိုး။ လူေတြရဲ႕ ခံစားမႈကို က်ေတာ့ ဘယ္ပိႆာေလးနဲ႔ တိုင္းမွာတုန္း ။ ဘယ္ခ်ိန္ခြင္ၾကီးေပၚ တင္မွာတုန္း၊ အဲ့အေလးက လက္ရွိ မ်က္ျမင္မွာေတာင္ ခိုးခ်င္ ခိုးထားမွာ။ ခ်ိန္ခြင္က ေစာင္းခ်င္ ေစာင္းေနမွာ။ ဘာလို႔ ဆို ဥပေဒ ဆိုတာရဲ႕( အဲ့ခ်ိန္ခြင္ရဲ႕ ) ၾကားမွာတင္ တူညီတဲ့ ျပစ္ဒဏ္ဆိုတာ ဘယ္လူသားမွ မခ်မွတ္ႏိုင္ဘူး။ ပိုျပီး လြန္ကဲရင္ လြန္ကဲေနမယ္။ ပိုျပီး ေပါ့ေလ်ာ့ရင္ ေပါ့ေလ်ာ့ေနမယ္။ တူညီ ဖို႔ ဆိုတာ ဘယ္လို စံႏႈန္းမွ မေတြ႔ၾကရေသးဘူး။

အက္ဆစ္ပက္ခံရတဲ့ အီရန္အမ်ိဳးသမီး အမႈမွာ ဒီလို အက္ဆစ္ေၾကာင့္ မိန္းကေလး တစ္ေယာက္ ရုပ္ပ်က္ ဆင္းပ်က္ ျဖစ္သြား ရတာ မ်ိဳး၊ သူ႔ဘဝ ရည္မွန္းခ်က္ ေတြ ဖ်က္ပစ္ လိုက္ရတဲ့ ဆံုးရွံဳးမႈမ်ိဳး၊ ဒီလို ဆံုးရွံဳးမႈမ်ိဳးကို ဟိုလူေထာင္ထဲပို႔၊ ဒီလိုျပစ္ဒဏ္ ခ်မွတ္ရံုနဲ႔ ညီမ်ွသြားမယ္ ဆိုတာလဲ ( ျပစ္ဒဏ္အားျဖင့္ ရွိခ်င္ရွိမယ္ ) အဓိပၸာယ္ေတာ့ မရွိဘူး။ဒါကိုမွ အတင္း အဓိပၸာယ္ ရွိပါတယ္ကြာ ဆိုရင္လည္း က်ေနာ့အေဖနဲ႔ က်ေနာ္လိုပဲ ။ ျဖစ္တာခ်င္း အတူတူ- ေအာက္ကလူ က်ဴးလြန္ရင္ ေကာင္းေကာင္း ေထာင္းျပီး၊ အထက္က က်ဴးလြန္ရင္ ျပံဳးစိစိေလးနဲ႔ လာဦးမွာ။

http://latimesblogs.latimes.com မွာ ဖတ္ၾကည့္ရင္း ေတြးၾကည့္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

About zayya
Just Be. That's Enough! Shared words with Silence.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: